×
Informacje prawne

Podczas odwiedzania dowolnej witryny internetowej może ona przechowywać lub pobierać informacje w przeglądarce, głównie w postaci 'cookie'. Te informacje, które mogą dotyczyć Ciebie, Twoich preferencji lub Twojego urządzenia internetowego (komputera, tabletu lub telefonu komórkowego), są używane głównie w celu zapewnienia działania witryny zgodnie z oczekiwaniami. Możesz dowiedzieć się więcej o tym, w jaki sposób korzystamy z plików cookie na tej stronie i uniemożliwić ustawienie nieistotnych plików cookie, klikając poniższe nagłówki kategorii. Jeśli jednak to zrobisz, może to wpłynąć na Twoje wrażenia z korzystania z witryny i usług, które możemy zaoferować.

Nie tylko talerze, filiżanki, dzbanki...

list In: O historii On:

Figurki "iwupeowskie" produkowane w fabryce porcelany Krzysztof

- w 1950 w Warszawie, dzięki staraniom Wandy Telakowskiej, zostaje założony Instytut Wzornictwa Przemysłowego,
- do Zakładu Ceramiki i Szkła zostają zatrudnieni Jan Jędrasiak, Mieczysław Naruszewicz, Hanna Orthwein oraz Lubomir Tomaszewski - projektanci odpowiedzialni za stworzenie linii unikalnych jak na tamte czasy figurek, nazwanych później "iwupeowskimi",
- produkcją zajmują się największe fabryki porcelany, porcelitu oraz fajansu w Polsce.  

Lata pięćdziesiąte XX w. Europa, a szczególnie Polska w nowych granicach odbudowuje się z ruin po II wojnie światowej. W 1950 roku w Warszawie, dzięki staraniom prof. Wandy Telakowskiej, zostaje założony Instytut Wzornictwa Przemysłowego. Jest to jedna z najstarszych tego typu placówek w Europie. Przy Instytucie zaczyna działać Zakład Ceramiki i Szkła, który jak się później okaże odegra znaczącą rolę w propagowaniu nowoczesności i zostawi po sobie wyraziste projekty zachowane w stylistyce New Look. Początkowo działa on na zasadzie eksperymentów. W krótkim okresie od jego założenia przy fabrykach zajmujących się produkcją porcelany, porcelitu czy fajansu również zakładane są ośrodki wzorcujące. W Warszawie pod przewodnictwem Henryka Jędrasiaka - Mirosław Naruszewicz, Hanna Orthwein oraz Lubomir Tomaszewski zaczynają tworzyć linię charakterystycznych, uproszczonych do granic kształtów. Pierwsza z nich powstaje w połowie 1956 roku – Końska Wenus Jędrasiaka. Przyjmuje się, że to właśnie od niej swoją historię zawdzięcza przeszło 100 obiektów, znanych i cenionych w tamtych czasach w całej Polsce i Europie. Polskie figurki stały się dorobkiem współczesnej rzeźby kameralnej równie ważnym jak figurki Rosenthalla w dobie modernizmu.

Figurki, zwane potocznie „iwupeowskimi”, projektowane w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego trafiały do fabryk porcelany, porcelitu czy fajansu w całej Polsce. Tam następował proces dostosowania ich do produkcji masowej. Z Warszawy przekazywano wzorniki dekoracji ze szczegółową specyfikacją. Często też same zakłady tworzyły swoje alternatywne wersje dekoracji, które następnie wprowadzano do sprzedaży. I tak figurki „iwupeowskie” były produkowane głównie w Zakładach Porcelany „Bogucice”, Zakładach Porcelany i Porcelitu w Chodzieży, Zakładach Porcelany Stołowej „Ćmielów”, Zakładach Porcelany Stołowej „Karolina” w Jaworzynie Śląskiej, Zakładach Porcelitu Stołowego „Tułowice”, Zakładach Porcelany Stołowej „Krzysztof” w Wałbrzychu, Zakładach Porcelany Stołowej „Wałbrzych” w Wałbrzychu. Duża część kształtów powstawała również w ośrodkach wzorcujących wyżej wymienionych fabryk.

prezentacja galanterii produkowanej w fabryce porcelany krzysztof

Czas ich świetności przypada na lata 50. i 60. XX wieku. Po odbudowie Zakładów Porcelany „Świt” w Ćmielowie, które w maju 1964 roku strawił ogień, władze centralne nakazały wszystkim fabrykom przekazać tam formy figurek. Zakłady podeszły sceptycznie do nakazu i wiele oryginałów, matryc oraz form pozostało i tak w fabrycznych archiwach. Dla przykładu „Tułowice” zachowały prawo do produkcji większości figurek Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, a „Bogucice” nie przekazały form autorskich z ich placówki. Zakłady Porcelany „Świt” z powodu bankructwa zamknięto w 1991 roku. W 1996 zostały wykupione przez osobę prywatną i pod szyldem Fabryka Porcelany AS Ćmielów zajmuje się produkcją replik kultowych reliktów lat 50. i 60.

W wałbrzyskiej fabryce porcelany Krzysztof do dzisiejszego dnia zachowało się wiele pozostałości po tym wyjątkowym okresie. W archiwach fabryki znajdują się oryginały produkowanych niegdyś tutaj figurek. Do najbardziej znanych należy między innymi Panna Plażowa (Stanisław Olszamowski, 1958), Meksykanka (Lubomir Tomaszewski, 1958), Dama z Koszykiem (Zbigniewa Śliwowska-Wawrzyniak, 1957), Mrówkojad (Jan Kwinta), Dzik (Mieczysław Naruszewicz, 1957), Struś (Hanna Orthwein, 1960), Antylopa Gnu (Henryk Jędrasiak, 1959), Śpiewaczka (Lubomir Tomaszewski, 1958), Krówka (Lubomir Tomaszewski, 1959), Żyrafa (Stanisław Możdżeń), Perkoz (Mieczysław Naruszewicz, 1957), Biały Niedźwiedź (Stanisław Olszamowski, 1958), Łoś (Mieczysław Naruszewicz, 1960), Kobieta z ażurem (autor nieznany), Kogucik Japoński (Mieczysław Naruszewicz, 1957), Mustang (autor nieznany), Kaczka (Mieczysław Naruszewicz, 1958), Łabędź Królewski (Mieczysław Naruszewicz, 1957), Zaklinacz Węży (autor nieznany), Kiwi (Lubomir Tomaszewski, 1958), Sroka (Mieczysław Naruszewicz, 1957).

Wzory dekoracji na figurkach porcelanowych

Niedziela Poniedziałek Wtorek Środa Czwartek Piątek Sobota Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj Czerwiec Lipiec Sierpień Wrzesień Październik Listopad Grudzień

Rejestracja nowego konta

Posiadasz konto?
Zaloguj Lub Reset hasła